خداى تعالى واجب كرده است اطاعت او نيز بدون قيد و شرط واجب است . پس برگشت ولايت آن حضرت بسوى ولايت تشريعى خداوند عالم است ، به اين معنا كه چون اطاعت خداوند در امور تشريعى واجب است و اطاعت رسول خدا ( ص ) هم اطاعت خداست پس رسول خدا مقدم و پيشواى آنان و در نتيجه ولايت او هم همان ولايت خداوند خواهد بود . كما اينكه بعضى از آيات گذشته مانند آيه « أَطِيعُوا اللَّه وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ » و آيه « وَما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَلا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّه وَرَسُولُه . . . » و آياتى ديگر به اين معنا تصريح مىكردند . 4 - و اما قسم چهارم يعنى آياتى كه همين ولايتى را كه دسته سوم براى رسول خدا ثابت مىنمود براى امير المؤمنين ، على بن ابى طالب ( ع ) ثابت مىكند و آنان آيات يكى همين آيه مورد بحث ما است كه بعد از اثبات ولايت تشريع براى خدا و رسول با واو عاطفه عنوان « الذين آمنوا » را كه جز بر امير المؤمنين منطبق نيست به آن دو عطف نموده و به يك سياق اين سخن ولايت را كه گفتيم در هر سه مورد ولايت واحده اى است براى پروردگار متعال ، البته بطور اصالت و براى رسول خدا و امير المؤمنين ( ع ) بطور تبعيت و به اذن خدا ثابت مىكند . و اگر معناى ولايت در اين يك آيه نسبت به خداوند غير از معناى آن نسبت به * ( « الَّذِينَ آمَنُوا » ) * بود صرفنظر از اينكه اين يك نحوه غلط اندازى و باعث اشتباه بود علاوه بر اين ، جا داشت كلمه ولايت را نسبت به « الذين » تكرار كند ، تا ولايت خدا به معناى خود و آن ديگرى هم به معناى خود استعمال شده باشد و اشتباهى در بين نيايد . كما اينكه نظير اين مطلب در اين آيه رعايت شده است : « قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ يُؤْمِنُ بِاللَّه وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ » « 1 » : همانطورى كه مىبينيد لفظ « يؤمن » را تكرار كرده براى اينكه هر كدام معناى بخصوصى داشت و نيز نظير اين مطلب در آيه « أَطِيعُوا اللَّه وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ » در جزء سابق گذشت . علاوه بر اين ، خود لفظ « وليكم » با اينكه مفرد است به مؤمنين نسبت داده شده ، و اگر مقصود از آن غير از ولايت منسوب به خدا و رسول بود بايد در اين باره « الذين آمنوا » مىفرمود ، و مفسرين هم به همين جور آيه را توجيه كرده‌اند ، يعنى ولايت را به يك معنا گرفته و گفته‌اند در خداى تعالى بطور اصل و در غير او به تبع مىباشد . پس از آنچه تا كنون گفته شد بدست آمد كه حصرى كه از كلمه « انما » استفاده

--> ( 1 ) مىگويند : او - رسول اللَّه - گوش است . بگو اگر گوش و تصديق كننده دو سخنى است بارى گوش خوبى است براى شما چه تصديق مىكند خدا را و تصديق مىكند مؤمنين را . سوره توبه آيه 61 .